Waardoor ontstaat het afschalen van rabat?

Er zijn twee fenomenen die onregelmatigheden op een glad houtoppervlak kunnen veroorzaken: raising grain (wasbord effect) en afschalen (los komen van de houtstructuur op de jaarring). Raising grain kan ontstaan door a) opname van water, waardoor het laathout meer zwelt dan het vroeghout; b) verwering: vroeghout verweert sneller dan het laathout; c) bewerking met botte beitel waarbij het sterkere laathout in het zachtere vroeghout wordt gedrukt, de cellen van het vroeghout zijn dan gedeformeerd en bij wateropname krijgen deze cellen weer iets van de oorspronkelijke vorm terug, waardoor het vroeghout als het ware opzwelt.
Afschalen ontstaat als het vroeghout losscheurt van het laathout. Dit proces kan tal van oorzaken hebben: a) blootstelling aan wisselende vochtgehalten waardoor het hout vaak krimpt en zwelt; b) slechte droging wat tot scheurvorming leidt; c) te hoge druk tijdens het bewerken van het hout.

Worden heipalen onder water ook aangetast?

Heipalen worden onder water, dus in afwezigheid van zuurstof of bij een zeer lage zuurstofconcentratie, aangetast door bacteriën. De meest aannemelijke hypothese op dit moment is dat het proces van bacteriële aantasting wordt gestimuleerd door waterbeweging in het hout. De dynamiek van het grondwater lijkt hierbij cruciaal te zijn, deze kan specifiek voor een gebied zijn of door menselijk handelen worden bepaald. Verder is de toegankelijkheid van een houtsoort voor water van belang. Houtsoorten die open zijn (grenenspint, eikenspint, populier, elzen) zijn gevoeliger voor aantasting dan houtsoorten met een geslotener structuur (grenenkern, vuren, dennen, douglas, lariks).

Is er een conserveringsmethode om aantasting van houten heipalen te stoppen?

Aantasting als gevolg van droogstand is eenvoudig te stoppen door een grondwaterstand te handhaven van ruim 50 cm boven de paalkoppen. Echter door lekkende rioleringen, de aanwezigheid van een bouwput of verdampende bomen is dit niet altijd eenvoudig te realiseren
Aantasting onder water is moeilijker te stoppen. Hiervoor zijn echter methoden ontwikklend die de houtstructuur dicht zetten en daarmee het proces van aantasting zouden kunnen stoppen. De methoden moeten echter nog worden uitgetest in de praktijk.

Hoe kun je actieve insecten aantasting herkennen?

Houtaantastende insekten, zoals houtworm, laten bij het uitvliegen karakteristieke gaatjes achter in het oppervlak van het hout. Activiteit is af te leiden uit het feit dat er steeds nieuwe gaatjes bijkomen of dat de bestaande gaatjes ‘vers’ ogen. De aanwezigheid van actief uitgeworpen boormeel (bijv. hoopjes op horizontale oppervlakken) zegt meestal ook genoeg. Doorslaggevend bewijs is natuurlijk het aantreffen van levende kevertjes of larfjes.

Hoe kun je aantasting door insecten op een milieuvriendelijke wijze bestrijden?

Actieve aantasting van hout door insekten kan op verschillende manieren worden aangepakt. Wie hiervoor geen bestrijdingsmiddelen wil gebruiken, heeft ook een aantal opties. Kleinere voorwerpen kunnen ingepakt in plastic gedurende twee à drie weken in een diepvries worden gelegd bij ca. -20 °C.
Voor grotere voorwerpen kan een zuurstofarme luchtbehandeling worden overwogen of kan met hete lucht worden gewerkt. Bij deze beide methoden moet de relatieve luchtvochtigheid geregeld worden om te voorkomen dat het hout gaat uitdrogen en vervolgens scheuren. Met hete lucht zijn ook hele constructies te behandelen. Tenslotte kan bij plaatselijke aantasting of bijv. bij parketvloeren gekozen worden voor behandeling met microgolven. De zuurstofarme en hete-lucht-behandelingen zijn net als de behandeling met microgolven werk voor gespecialiseerde bedrijven.

Kunnen houten heipalen worden hersteld?

Als een paalkop eenmaal verrot is is het moeilijk om deze te herstellen, injecteren met hars is nog niet uitontwikkeld en bij paalkopverlaging moet voor een goede koppeling tussen het nieuwe en het oude paalstuk gezorgd worden.